www.fransvanschooten.nl

Muqarnas

In islamitische moskeeën zie je vaak abstracte versieringen in een samenspel van regelmaat en variatie. Muqarnas zijn decoratieve elementen die bijvoorbeeld de ruimte boven de ingang van een portaal vullen. Het lijkt erop alsof een grote nis gevuld is met allemaal kleine nisjes. Voor de ambachtsman is het een technische uitdaging om binnen de beschikbare ruimte met een beperkt aantal gestandaardiseerde bouwelementen nieuwe creaties te ontwerpen. In Turkije en Iran maar ook in Moors Spanje of Marokko kun je de mooiste voorbeelden vinden. De vormentaal is een fraaie toepassing van wiskunde en leent zich goed voor een alternatieve les in de klas.

 

4

4

4

Takht i Sulayman

2D ontwerp

3D print

Werkstukken van leerlingen

Lesmateriaal: Bursa Abdal Mehmet Camii

Lesmateriaal: Nigde Ak Medresse

 

In de workshop ontdek je hoe je leerlingen kunt laten werken met patronen, hoe ze met een beperkte set basisfiguren complexe architectuur kunnen opbouwen. Ze kunnen beginnen met ontwerptekeningen in het platte vlak door stukjes papier als bij een puzzel naast elkaar te leggen. Vervolgens kunnen ze met 3D geprinte elementen de ontwerptekening echt na bouwen. In de Turkse stad Beyşehir staat de Eşrefoğlu moskee, gebouwd in de dertiende eeuw, met prachtige muqarnas. Eric Broug heeft op Youtube verhelderende filmpjes geplaatst. Tijdens de workshop nemen we de 3D geprinte elementen mee.

Eric Broug: A Practical Introduction to Muqarnas

Abdelghani Nhari: Constructing a Muqarnas Composition

Eric Broug: Muqarnas

Dan Owen: Muqarnas

Cristóbal Vila: Isfahan

Dan Owen: interactive course

Yaghan: Decoding ... Takht-I Sulayman

Beyşehir: Eşrefoğlu

Video Beyşehir: Eşrefoğlu

Presentatie Vaknetwerk Amsterdam

Presentatie Studiedag NVvW

Aardig om te weten is dat oude kerken in christelijk Armenië ook gedecoreerd zijn met muqarnas.

Karbandi

Muqarnas zijn decoratieve elementen. Karbandi zijn constructieve elementen. Karbandi zijn de bogen die een koepel dragen. De druk van de bouwmassa van de ronde koepel wordt via de karbandi naar de muren van het onderliggende rechthoekige doos geleid.

2

2

 

top
 


Bronnen

Eerdere workshops over muqarnas zijn verzorgd door onder meer Bart Post, Maartje Elsinga-van der Veen, Susanne Tak, Rogier Bos en Philip van Egmond. Gemeenschappelijke bron zijn de dissertatie van Sylvia Harmsen en artikelen van Yvonne Dold-Samplonius.

Dissertatie: Algorithmic Computer Reconstructions of Stalactite Vaults - Muqarnas - in Islamic Architecture, Harmsen, Silvia

NRC Handelsblad: Een zevenhoek te Isfahan

Concrete Meetkunde: Muqarnas

Hogendijk: Sources relating to Arabic-Islamic science

Nieuw Archief voor Wiskunde: De Sleutel tot de Rekenkunde van al-Kashi

U Talent: Islamitische patronen en Muqarnas

Artikel Euclides: Creatief 'DrieDee': Muqarnas

NWD 2016: Powerpoint en handout

 

top
 


2

top
 


Werkstuk van drie leerlingen

Op de studiedag van de NVvW vroegen drie behulpzame onderbouw leerlingen of ik hun hulp kon gebruiken. Ik was benieuwd hoever ze zouden komen met mimimale uitleg. Het systeem van rode pijlen en groene lijnen hadden ze snel in de gaten en ook ontdekten ze snel welke 3D stukje hoorde bij welk plaatje. Binnen een half uur kreeg ik onderstaande foto's.
Wiskunde docenten werken daarentegen veel bedachtzamer, gaan voor volledig begrip, en hadden meer tijd nodig.

2
Ontwerp in 2D

2
Realisatie in 3D

2
Docenten in actie

 

top
 


Bursa Abdal Mehmet Camii

In Bursa staat de moskee Abdal Mehmet. De kunstenaar Shiro Takahashi heeft een database aangelegd met tekeningen en foto's van muqarnas. Zijn analyses roepen echter vragen op omdat zijn tekening niet te construeren is met de twaalf elementaire bouwstenen. Een aangepast ontwerp is dat wel.

2
Bursa

2
Analyse Shiro Takahashi

2
Aangepast ontwerp

2
Opdracht lesmateriaal

2
Bouwplaat

2
Maquette

 

top
 


Nigde Ak Medresse

In Nigde staat de moskee Ak Medresse. De Tuskse architect M. Fatin Uluengin heeft een waardevol boek geschreven over muqarnas.

2
Nigde

2
Muqarnas

2
Analyse M. Fatin Uluengin

2
Opdracht lesmateriaal

2
Bouwplaat

2
Maquette

 

top
 


Beyşehir: Eşrefoğlu

 

 

 

 

 

https://www.todocoleccion.net/libros-segunda-mano/primera-sigunda-parte-reglas-carpinteria-por-d-lopez-arenas-1619-facsimil-1966~x42835811 http://www.alhambra-patronato.es/mocarabes-versus-muqarnas-2
 English